Fazla Çalışma (Mesai) Ücreti Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Sağlık Bakanlığı 4D Sürekli İşçileri İçin Gündüz ve Gece Fazla Mesai Zam Oranları ile Net Hesaplama Rehberi

Fazla Çalışma (Mesai) Ne Demektir?

Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ve mevzuat kapsamında, haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar fazla çalışmadır. 4D sürekli işçilerin haftalık normal çalışma süresi 45 saattir. İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi ise 35 saattir. Bu sürelerin üzerinde yapılan her fiili çalışma, bordronuza "Fazla Çalışma Ücreti" olarak yansır.

2025-2026 TİS'e Göre Fazla Mesai Zam Oranları

4857 sayılı İş Kanunu normalde fazla mesailer için %50 zam öngörürken, Sağlık Bakanlığı işçileri sendikal hakları (TİS) sayesinde çok daha yüksek oranlarda mesai ücreti alırlar. TİS Madde 22'ye göre, hizmetin zorunlu kıldığı hallerde yaptırılan fazla çalışmanın ücreti şu oranlarda zamlı ödenir:

  • Gündüz Mesaisi: %70 (yüzde yetmiş) zamlı olarak ödenir.
  • Gece Mesaisi: Gece dönemine (20:00 - 06:00 arası) denk gelen fazla çalışmalar %75 (yüzde yetmiş beş) zamlı olarak ödenir.
Ulaşım Hakkı: İşverence fazla çalışmaya kalan üyelere dönüşleri için imkanlar ölçüsünde vasıta sağlanır.

Zorunlu Hallerde Göreve Çağrılma (3 Saat Kuralı)

Hastanelerde sıkça karşılaşılan acil durumlarda işçinin evden tekrar göreve çağrılması TİS ile özel bir güvenceye alınmıştır. Zorunlu hallerde yeniden çağrılan işçilere yolda geçen süreler dahil 3 saatten az olmamak üzere ve çalışılan süre kadar fazla çalışma ücreti ödenir. Yani sadece 1 saatlik bir acil iş için gitseniz dahi yolda geçen süreler dahil en az 3 saatlik fazla mesai ücreti alırsınız.

Ayrıca hafta tatili, genel tatil ve ulusal bayram günlerindeki çalışma süresi günlük çalışma süresini aştığı takdirde, haftalık çalışma süresine bakılmaksızın, aşan kısım için ayrıca fazla çalışma ücreti ödenir.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Mesai ücretinizin hesaplanabilmesi için öncelikle "1 Saatlik Çıplak Ücretinizin" bulunması gerekir. TİS'e göre saat ücreti, günlük brüt çıplak ücretin 7,5 saate bölünmesiyle elde edilen ücrettir.

Adım Adım Hesaplama Formülü:

  1. Saatlik Ücretin Bulunması: Günlük Brüt Çıplak Ücret / 7,5 saat.
  2. Zamlı Saatlik Ücret (Gündüz): Saatlik Ücret x 1.70 (%70 Zamlı)
  3. Zamlı Saatlik Ücret (Gece): Saatlik Ücret x 1.75 (%75 Zamlı)
  4. Brüt Tutar: Bulunan zamlı saatlik ücret, o ay yapılan toplam fazla mesai saati ile çarpılır.
  5. Yasal Kesintiler: Ortaya çıkan brüt tutardan %15 SGK işçi payı ve Binde 7,59 Damga Vergisi kesilir.
  6. Gelir Vergisi ve Net Tutar: Kalan matrah üzerinden, işçinin o an bulunduğu vergi dilimine (%15, %20, %27) göre gelir vergisi kesilerek ele geçecek net tutar bulunur. Bu ücret müteakip ayın ücret ödeme döneminde işçiye ücreti ile birlikte ödenir.

Saatlik ve Aylık Fazla Mesai Ücretinizi Hemen Öğrenin!

Güncel yevmiyenizi, vergi diliminizi ve kaç saat mesai yaptığınızı seçin; gündüz ve gece mesai farklarınızı kuruşu kuruşuna anında hesaplayın.

Mesai Ücretimi Hesapla